اندیشکده مدیریت و اقتصاد تدبیر نیکان هوشمندسازی در حسابداری، اقتصاد و مدیریت مالی 1 پیاپی 2 1404 04 01 Explaining the Effect of Digital Transformation and Financial Intelligence on Firms’ Economic Resilience under Conditions of Environmental Uncertainty تبیین اثر تحول دیجیتال و هوشمندسازی مالی بر تاب‌آوری اقتصادی بنگاه‌ها در شرایط عدم قطعیت محیطی 42 55 FA رضا کمالی پور گروه مدیریت مالی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران سید حسام الدین نوری گروه مدیریت مالی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Journal Article <p>This study aimed to explain the effect of digital transformation and financial intelligence on firms’ economic resilience under conditions of environmental uncertainty. This qualitative study was conducted using a thematic analysis design. The participants included financial managers, financial IT managers, internal auditors, financial analysts, and senior executives of firms located in Tehran. Purposeful and snowball sampling techniques were used, and theoretical saturation was reached after 22 semi-structured interviews. The interviews lasted between 45 and 75 minutes and were transcribed verbatim. Data were analyzed using NVivo software through open, axial, and selective coding. To enhance trustworthiness, member checking, peer debriefing, constant comparison, audit trail documentation, and iterative review of codes and themes were employed. The analysis resulted in five main categories: “digital infrastructure and integration of financial data,” “financial intelligence and cash-flow predictability,” “strategic agility and resource reconfiguration,” “data governance, risk control, and financial transparency,” and “cultural, institutional, and skill-related barriers to digital transformation.” Participants emphasized that digital transformation contributes to economic resilience only when it goes beyond software adoption and becomes embedded in data integration, predictive decision-making, risk control, organizational learning, and business model flexibility. Financial intelligence was also found to enhance firms’ resilience by enabling liquidity forecasting, scenario analysis, real-time monitoring of financial indicators, early detection of financial risk, and reduced dependence on intuitive managerial judgments. The findings suggest that digital transformation and financial intelligence can strengthen firms’ economic resilience in uncertain environments when they are supported by human capabilities, data governance, organizational agility, and a strategic approach to technology implementation. Therefore, digital financial systems should be understood not merely as operational tools but as dynamic capabilities that enable firms to anticipate shocks, absorb disruptions, adapt financial decisions, and recover more effectively from environmental volatility.</p> <p>هدف پژوهش حاضر تبیین اثر تحول دیجیتال و هوشمندسازی مالی بر تاب‌آوری اقتصادی بنگاه‌ها در شرایط عدم قطعیت محیطی بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و طرح تحلیل مضمون انجام شد. جامعه مشارکت‌کنندگان شامل مدیران مالی، مدیران فناوری اطلاعات مالی، حسابرسان داخلی، تحلیلگران مالی و مدیران ارشد بنگاه‌های مستقر در تهران بود. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و گلوله‌برفی انجام شد و پس از انجام ۲۲ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته، اشباع نظری حاصل گردید. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق ۴۵ تا ۷۵ دقیقه‌ای گردآوری و پس از پیاده‌سازی کامل، با استفاده از نرم‌افزار NVivo و بر اساس فرایند کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. برای افزایش اعتبار یافته‌ها از بازبینی مشارکت‌کنندگان، بازبینی همتایان، مقایسه مستمر داده‌ها و ثبت مسیر تحلیل استفاده شد. تحلیل داده‌ها به استخراج پنج مقوله اصلی منجر شد: «زیرساخت دیجیتال و یکپارچگی داده‌های مالی»، «هوشمندسازی تصمیم‌گیری مالی و پیش‌بینی‌پذیری جریان نقد»، «چابکی راهبردی و بازپیکربندی منابع»، «حکمرانی داده، کنترل ریسک و شفافیت مالی» و «موانع فرهنگی، نهادی و مهارتی تحول دیجیتال». مشارکت‌کنندگان تأکید داشتند که تحول دیجیتال زمانی به تاب‌آوری اقتصادی منجر می‌شود که صرفاً به خرید نرم‌افزار محدود نماند، بلکه به یکپارچگی داده، تصمیم‌گیری پیش‌نگر، کنترل ریسک، یادگیری سازمانی و انعطاف‌پذیری مدل کسب‌وکار پیوند بخورد. همچنین، هوشمندسازی مالی از طریق پیش‌بینی نقدینگی، تحلیل سناریو، پایش بلادرنگ شاخص‌های مالی و کاهش اتکای مدیران به تصمیم‌های شهودی، ظرفیت بنگاه را برای بقا، سازگاری و بازیابی پس از شوک‌های محیطی افزایش می‌دهد. نتایج نشان داد تحول دیجیتال و هوشمندسازی مالی، در صورت همراهی با قابلیت‌های انسانی، حکمرانی داده و چابکی سازمانی، می‌تواند به سازوکار مهمی برای ارتقای تاب‌آوری اقتصادی بنگاه‌ها در شرایط عدم قطعیت محیطی تبدیل شود.</p> https://jsaefm.com/index.php/jsaefm/article/download/11/10