اندیشکده مدیریت و اقتصاد تدبیر نیکان هوشمندسازی در حسابداری، اقتصاد و مدیریت مالی 1 پیاپی 4 1404 08 01 Analyzing the Role of Intelligent Accounting in Improving Internal Controls, Reducing Human Error, and Accelerating Financial Information Processing تحلیل نقش حسابداری هوشمند در بهبود کنترل‌های داخلی، کاهش خطای انسانی و افزایش سرعت پردازش اطلاعات مالی 15 26 FA فاطمه سادات موسوی نژاد گروه مدیریت مالی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article <p>This study aimed to analyze the role of intelligent accounting in improving internal controls, reducing human error, and accelerating financial information processing in organizations located in Tehran. This qualitative study was conducted using thematic analysis. The participants included 18 financial managers, senior accountants, internal auditors, accounting information system specialists, and consultants involved in the implementation of intelligent financial software in Tehran. Participants were selected through purposive sampling, and recruitment continued until theoretical saturation was achieved. Data were collected through semi-structured interviews. All interviews were conducted after obtaining informed consent, audio-recorded, transcribed verbatim, and coded using NVivo software. Data analysis followed the main phases of thematic analysis, including familiarization with the data, generation of initial codes, development of candidate themes, review and refinement of themes, naming of final categories, and reporting of findings. To enhance trustworthiness, member checking, peer review, audit trail documentation, and constant comparison of codes were applied. The analysis resulted in four main categories: “strengthening internal controls through intelligent monitoring,” “reducing human error through automation and standardization,” “accelerating and integrating financial information processing,” and “the need for data governance and human oversight in intelligent accounting.” Participants emphasized that intelligent accounting systems improve financial control quality through access controls, automated alerts, change tracking, anomaly detection, reconciliation support, and real-time processing of accounting data. However, excessive dependence on technology, poor input data quality, weak documentation, and the absence of clear control policies were identified as major implementation challenges. Intelligent accounting can transform internal control mechanisms from traditional, retrospective, and manual procedures into preventive, analytical, and real-time control systems. This transformation may reduce human error, increase the speed of financial information processing, and enhance the reliability of financial reporting, provided that it is accompanied by data governance, complementary controls, staff training, and professional human judgment.</p> <p>هدف این پژوهش، تحلیل نقش حسابداری هوشمند در بهبود کنترل‌های داخلی، کاهش خطای انسانی و افزایش سرعت پردازش اطلاعات مالی در سازمان‌های مستقر در تهران بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل 18 نفر از مدیران مالی، حسابداران ارشد، حسابرسان داخلی، متخصصان سیستم‌های اطلاعات حسابداری و مشاوران پیاده‌سازی نرم‌افزارهای مالی هوشمند در تهران بودند که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد و فرایند نمونه‌گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. مصاحبه‌ها پس از اخذ رضایت آگاهانه ضبط، پیاده‌سازی و در نرم‌افزار NVivo کدگذاری شد. تحلیل داده‌ها بر اساس مراحل تحلیل مضمون، شامل آشنایی با داده‌ها، استخراج کدهای اولیه، شکل‌دهی مضامین، بازبینی مضامین، نام‌گذاری مقوله‌ها و گزارش یافته‌ها انجام گرفت. برای افزایش اعتبار پژوهش از بازبینی مشارکت‌کنندگان، بررسی همتایان، ثبت مسیر تصمیم‌گیری پژوهش و مقایسه مستمر کدها استفاده شد. تحلیل داده‌ها به استخراج چهار مقوله اصلی منجر شد: «تقویت کنترل‌های داخلی مبتنی بر پایش هوشمند»، «کاهش خطای انسانی از طریق خودکارسازی و استانداردسازی»، «افزایش سرعت و یکپارچگی پردازش اطلاعات مالی» و «ضرورت حکمرانی داده و نظارت انسانی در حسابداری هوشمند». مشارکت‌کنندگان تأکید کردند که سیستم‌های هوشمند از طریق کنترل دسترسی، هشدارهای خودکار، ردیابی تغییرات، شناسایی مغایرت‌ها و پردازش بلادرنگ داده‌ها، کیفیت کنترل‌های مالی را ارتقا می‌دهند. با این حال، وابستگی بیش از حد به فناوری، ضعف داده‌های ورودی و نبود سیاست‌های روشن کنترلی از مهم‌ترین چالش‌های شناسایی‌شده بود. حسابداری هوشمند می‌تواند سازوکارهای کنترل داخلی را از الگوی سنتی و پس‌رویدادی به الگوی پیش‌گیرانه، تحلیلی و بلادرنگ تبدیل کند. این تحول موجب کاهش خطاهای انسانی، تسریع پردازش اطلاعات مالی و افزایش قابلیت اتکای گزارشگری می‌شود؛ مشروط بر آنکه با حکمرانی داده، کنترل‌های مکمل، آموزش کارکنان و نظارت حرفه‌ای همراه باشد.</p> https://jsaefm.com/index.php/jsaefm/article/download/22/20