اندیشکده مدیریت و اقتصاد تدبیر نیکان هوشمندسازی در حسابداری، اقتصاد و مدیریت مالی 1 پیاپی 2 1404 04 01 Exploring the Consequences of Intelligent Accounting Process Automation on Earnings Quality, Financial Performance Sustainability, and Firm Value واکاوی پیامدهای هوشمندسازی فرآیندهای حسابداری بر کیفیت سود، پایداری عملکرد مالی و ارزش شرکت 16 28 FA سید رضا طاهری گروه اقتصاد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران امیر علی صفری نیا گروه اقتصاد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران مهسا نیازی پور گروه اقتصاد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article <p>This study aimed to explore the consequences of intelligent accounting process automation for earnings quality, financial performance sustainability, and firm value from the perspective of accounting, auditing, finance, and financial technology experts in Tehran. This qualitative study was conducted using a thematic analysis design. The participants consisted of 24 senior accountants, financial managers, auditors, accounting academics, and financial technology specialists working in Tehran. They were selected through purposive sampling with maximum variation. Data were collected using semi-structured interviews. Sampling continued until theoretical saturation was achieved; saturation occurred at the twenty-first interview, and three additional interviews were conducted to confirm thematic stability. All interviews were transcribed verbatim and analyzed using NVivo software through open coding, axial coding, and theme development. Credibility was enhanced through member checking, peer review, and constant comparison of codes and categories. Data analysis led to the identification of five main categories: data integration and reduction of human error, improvement of earnings quality and transparency of accruals, sustainability of financial performance through process efficiency and predictability, enhancement of firm value through market trust and reporting quality, and requirements for algorithmic governance and technology risk control. Participants emphasized that intelligent accounting systems, when properly implemented, can reduce financial closing time, improve anomaly detection, strengthen internal controls, increase the usefulness of accounting information, and support more reliable financial forecasting. However, poor data quality, insufficient analytical skills, excessive reliance on algorithms, cybersecurity concerns, and the opacity of machine-based decision rules were identified as major implementation challenges. Intelligent accounting process automation should not be understood merely as a technological upgrade; rather, it represents a strategic transformation in financial reporting, internal control, and managerial decision-making. The findings indicate that the positive effects of intelligent accounting on earnings quality, financial performance sustainability, and firm value become sustainable only when supported by data governance, smart internal controls, professional oversight, and continuous training of accounting personnel.</p> <p>هدف پژوهش حاضر واکاوی پیامدهای هوشمندسازی فرآیندهای حسابداری بر کیفیت سود، پایداری عملکرد مالی و ارزش شرکت از دیدگاه خبرگان حسابداری، حسابرسی، مالی و فناوری مالی در شهر تهران بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و طرح تحلیل مضمون انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل 24 نفر از مدیران مالی، حسابداران ارشد، حسابرسان، اعضای هیئت‌علمی حسابداری و متخصصان فناوری مالی فعال در تهران بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند و معیار حداکثر تنوع انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد. فرایند نمونه‌گیری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت؛ اشباع در مصاحبه بیست‌ویکم حاصل شد و سه مصاحبه تکمیلی برای اطمینان از پایداری مضامین انجام گرفت. داده‌ها پس از پیاده‌سازی کامل مصاحبه‌ها، با استفاده از نرم‌افزار NVivo و بر اساس کدگذاری باز، محوری و استخراج مضامین تحلیل شدند. تحلیل داده‌ها به استخراج پنج مقوله اصلی منجر شد: یکپارچگی داده و کاهش خطای انسانی، ارتقای کیفیت سود و شفافیت اقلام تعهدی، پایداری عملکرد مالی از مسیر کارایی فرایندها و پیش‌بینی‌پذیری، افزایش ارزش شرکت از طریق اعتماد بازار و کیفیت گزارشگری، و الزامات حکمرانی الگوریتمی و کنترل ریسک فناوری. مشارکت‌کنندگان تأکید کردند که هوشمندسازی، در صورت استقرار صحیح، می‌تواند زمان بستن حساب‌ها را کاهش دهد، کشف ناهنجاری‌ها را تسهیل کند، کیفیت تصمیم‌گیری مالی را افزایش دهد و اعتماد سرمایه‌گذاران را تقویت نماید. بااین‌حال، ضعف کیفیت داده، نبود مهارت تحلیلی، ریسک اتکای بیش از حد به الگوریتم و شفاف‌نبودن منطق تصمیم‌گیری ماشینی به‌عنوان چالش‌های مهم شناسایی شد. هوشمندسازی فرآیندهای حسابداری صرفاً یک تغییر فناورانه نیست، بلکه سازوکاری راهبردی برای بازآرایی نظام گزارشگری مالی، کنترل داخلی و تصمیم‌گیری مدیریتی محسوب می‌شود. نتایج نشان داد که اثر مثبت هوشمندسازی بر کیفیت سود، عملکرد مالی و ارزش شرکت زمانی پایدار خواهد بود که با حکمرانی داده، کنترل‌های داخلی هوشمند، آموزش نیروی انسانی و نظارت حرفه‌ای همراه شود.</p> https://jsaefm.com/index.php/jsaefm/article/download/9/8