فرایند داوری همتا
نشریه هوشمندسازی در حسابداری، اقتصاد و مدیریت مالی برای ارزیابی مقالات علمی از نظام داوری دوسوکور و ناشناس (Double-Blind Peer Review) استفاده میکند. این نظام با هدف تقویت استقلال داوری، کاهش تأثیر عوامل غیرعلمی و فراهمکردن ارزیابی منصفانه و تخصصی مقالات اجرا میشود.
پس از ارسال مقاله، ابتدا بررسی اولیه توسط دفتر نشریه یا اعضای هیئت تحریریه انجام میشود. در این مرحله، تناسب موضوع مقاله با اهداف و حوزه موضوعی نشریه، کیفیت عمومی اثر، اصالت، ساختار علمی، کفایت روششناختی، رعایت دستورالعمل نویسندگان، مسائل اخلاقی و سایر الزامات اولیه بررسی میشوند.
مقالاتی که آشکارا خارج از حوزه موضوعی نشریه باشند، حداقل استانداردهای علمی را نداشته باشند یا با مشکلات اساسی اخلاقی یا علمی مواجه باشند، ممکن است در مرحله بررسی اولیه بدون ارسال برای داوری تخصصی رد شوند.
مقالاتی که مرحله اولیه را با موفقیت پشت سر بگذارند، معمولاً برای دو یا سه داور مستقل و متخصص در حوزه مرتبط ارسال میشوند. در داوری دوسوکور، اطلاعات شناسایی نویسندگان در اختیار داوران قرار نمیگیرد و نویسندگان نیز از هویت داوران مطلع نمیشوند.
داوران مقاله را از جنبههایی مانند اصالت و نوآوری، اهمیت مسئله پژوهش، انسجام نظری، تناسب روش پژوهش، کفایت دادهها، صحت تحلیلها، کیفیت تفسیر یافتهها، ارتباط با ادبیات موجود، ساختار و نگارش علمی، رعایت ملاحظات اخلاقی و میزان مشارکت مقاله در توسعه دانش ارزیابی میکنند.
نتیجه داوری میتواند شامل پذیرش، اصلاحات جزئی، اصلاحات اساسی یا رد مقاله باشد. در صورت درخواست اصلاح، نویسندگان باید نسخه بازنگریشده مقاله را همراه با پاسخ مناسب به دیدگاههای داوران ارائه کنند. بر اساس ماهیت اصلاحات، نسخه اصلاحشده میتواند مجدداً برای داوران ارسال شود یا توسط سردبیر یا عضو مسئول هیئت تحریریه مورد ارزیابی قرار گیرد.
در صورتی که میان نظرات داوران اختلاف اساسی وجود داشته باشد، سردبیر یا مسئول تصمیمگیری تحریریه میتواند از داور دیگری برای ارزیابی مقاله دعوت کند. تصمیم نهایی درباره پذیرش یا رد مقاله با توجه به گزارشهای داوری، کیفیت علمی مقاله، پاسخ نویسندگان به اصلاحات و سیاستهای علمی نشریه اتخاذ میشود.
تمامی محتوای مقالات در جریان داوری و همچنین گزارشهای داوری محرمانه تلقی میشوند. داوران مجاز نیستند محتوای مقالهای را که هنوز منتشر نشده است افشا، توزیع یا برای منافع شخصی یا علمی خود استفاده کنند. همچنین هرگونه تعارض منافع مؤثر بر بیطرفی داور باید به اطلاع نشریه برسد.
نشریه انتظار دارد گزارشهای داوری علمی، مستدل، محترمانه و در جهت بهبود کیفیت مقاله باشند. نقدها باید بر محتوای علمی متمرکز بوده و از اظهارات شخصی یا غیرحرفهای پرهیز شود.