اصول اخلاقی
نشریه هوشمندسازی در حسابداری، اقتصاد و مدیریت مالی خود را متعهد به رعایت استانداردهای بالای صداقت علمی، شفافیت، انصاف، مسئولیت‌پذیری و امانت‌داری در فرایند انتشار علمی می‌داند. این نشریه از نویسندگان، داوران، دبیران و تمامی اشخاص دخیل در فرایند انتشار انتظار دارد اصول پذیرفته‌شده اخلاق پژوهش و نشر علمی را رعایت کنند.
هدف نشریه آن است که تمامی مقالات منتشرشده از اصالت علمی برخوردار بوده، بر پایه پژوهش معتبر تهیه شده باشند، به‌درستی گزارش شوند و عاری از تخلفات اساسی پژوهشی و انتشاراتی باشند. تصمیم‌های تحریریه بر اساس شایستگی علمی، کیفیت روش‌شناختی، اصالت پژوهش، تناسب مقاله با حوزه موضوعی نشریه و رعایت الزامات اخلاقی اتخاذ می‌شوند.
مسئولیت‌های نویسندگان
نویسندگان مسئول صحت، اصالت و یکپارچگی علمی اثری هستند که به نشریه ارسال می‌کنند. مقاله باید حاصل کار علمی واقعی نویسندگان باشد و نباید شامل داده‌های ساختگی، تحریف‌شده، دستکاری‌شده یا مطالبی باشد که بدون انتساب مناسب از منابع دیگر اقتباس شده‌اند.
نویسندگان موظف‌اند تمامی منابع مورد استفاده در مقاله را به‌درستی ذکر و مستند کنند. هرگونه استفاده از متن، ایده، داده، جدول، شکل، روش یا سایر مطالب برگرفته از آثار منتشرشده یا منتشرنشده دیگران باید با ارجاع مناسب همراه باشد. سرقت علمی، اعم از کپی مستقیم، بازنویسی نامناسب یا استفاده بدون استناد از آثار دیگران، غیرقابل قبول است.
مقاله ارسالی نباید پیش‌تر منتشر شده باشد یا هم‌زمان برای بررسی به نشریه دیگری ارسال شده باشد. ارسال هم‌زمان، انتشار تکراری و تقسیم نامناسب یک پژوهش واحد به چند مقاله جداگانه از جمله رویه‌های غیراخلاقی محسوب می‌شوند.
تمامی افرادی که به‌عنوان نویسنده معرفی می‌شوند باید مشارکت علمی معناداری در پژوهش داشته باشند و مسئولیت محتوای مقاله را بپذیرند. درج نام افرادی که مشارکت علمی واقعی نداشته‌اند و نیز حذف نام افرادی که واجد شرایط نویسندگی هستند، غیراخلاقی است.
نویسنده مسئول باید اطمینان حاصل کند که همه هم‌نویسندگان نسخه نهایی مقاله را بررسی و تأیید کرده و با ارسال آن به نشریه موافق هستند.
نویسندگی و مشارکت علمی
نویسندگی باید بازتاب‌دهنده مشارکت واقعی علمی و فکری افراد در پژوهش باشد. نویسندگی افتخاری، مهمان، هدیه‌ای و نیز حذف آگاهانه مشارکت‌کنندگان واقعی، برخلاف اصول اخلاق انتشار است.
هرگونه تغییر در فهرست نویسندگان پس از ارسال مقاله باید دارای دلیل موجه باشد و با موافقت تمامی افراد مرتبط انجام شود. نشریه می‌تواند برای بررسی چنین درخواست‌هایی توضیح کتبی یا تأییدیه نویسندگان را مطالبه کند.
در صورت لزوم، نویسندگان باید سهم هر فرد را در فعالیت‌هایی مانند طراحی پژوهش، گردآوری داده‌ها، تحلیل، تفسیر نتایج، نگارش، بازنگری یا نظارت علمی مشخص کنند.
اصالت و سرقت علمی
نشریه از نویسندگان انتظار دارد تنها آثار اصیل و به‌درستی مستندشده را ارسال کنند. مقالات ارسالی ممکن است با استفاده از نرم‌افزار iThenticate از نظر مشابهت متنی بررسی شوند.
گزارش مشابهت صرفاً بر اساس درصد کلی تفسیر نمی‌شود و محتوای مشابهت، محل آن، منبع متن و نحوه ارجاع‌دهی نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد. وجود مشابهت در اصطلاحات تخصصی، توضیحات استاندارد روش‌شناختی، نام سازمان‌ها یا عبارات متعارف علمی الزاماً به معنای سرقت علمی نیست.
در صورتی که هم‌پوشانی متنی قابل توجه یا استفاده نامناسب از منابع شناسایی شود، نشریه می‌تواند از نویسنده توضیح بخواهد، اصلاح مقاله را درخواست کند، مقاله را رد کند یا متناسب با شدت موضوع اقدام دیگری انجام دهد.
خودسرقت علمی و بازاستفاده بیش از حد از آثار پیشین نویسنده بدون ارجاع یا افشای مناسب نیز از نظر اخلاق انتشار قابل بررسی است.
صحت داده‌ها و تخلفات پژوهشی
نویسندگان باید داده‌ها و یافته‌های پژوهش را دقیق، صادقانه و بدون تحریف ارائه کنند. جعل داده، دستکاری نتایج، حذف هدفمند اطلاعات مهم، تحریف تحلیل‌ها یا ارائه گمراه‌کننده یافته‌ها قابل قبول نیست.
نویسندگان باید مستندات پژوهشی و داده‌های مرتبط را برای مدت مناسب نگهداری کنند و در صورت درخواست موجه نشریه، در حدود الزامات قانونی، اخلاقی و محرمانگی، شواهد و مدارک لازم را ارائه دهند.
اگر نسبت به صحت داده‌ها یا نتایج مقاله تردید معتبری ایجاد شود، دبیران نشریه می‌توانند از نویسندگان توضیح، داده خام یا مستندات تکمیلی درخواست کنند.
پژوهش‌های مرتبط با مشارکت‌کنندگان انسانی و تأیید اخلاقی
پژوهش‌هایی که با مشارکت انسان‌ها انجام می‌شوند باید مطابق با اصول اخلاق پژوهش، مقررات مؤسسه مربوطه و قوانین قابل اجرا باشند.
در موارد لازم، نویسندگان باید پیش از آغاز پژوهش، تأییدیه کمیته اخلاق، هیئت بازبینی نهادی یا نهاد معادل را دریافت کنند و اطلاعات مربوط به تأیید اخلاقی را در مقاله گزارش دهند.
در صورت لزوم، رضایت آگاهانه مشارکت‌کنندگان نیز باید دریافت شود. نویسندگان موظف‌اند حریم خصوصی، محرمانگی و اطلاعات شخصی شرکت‌کنندگان را حفظ کنند.
انتشار اطلاعات قابل شناسایی افراد تنها در صورتی قابل قبول است که از نظر علمی ضروری بوده و رضایت مناسب برای انتشار آن اخذ شده باشد.
تعارض منافع
نویسندگان، داوران و دبیران باید هرگونه رابطه مالی، حرفه‌ای، سازمانی، شخصی یا سایر ارتباطاتی را که ممکن است بر قضاوت علمی آنان اثر بگذارد یا چنین تصوری ایجاد کند، افشا کنند.
وجود تعارض منافع لزوماً مانع انتشار مقاله نیست، اما باید به‌صورت شفاف اعلام شود تا نشریه بتواند آن را به‌درستی مدیریت کند.
نویسندگان باید هرگونه حمایت مالی، اشتغال مرتبط، مشاوره، منافع مالی یا دیگر منافع مرتبط با پژوهش را در صورت وجود اعلام کنند.
افشای منابع مالی
نویسندگان باید تمامی منابع حمایت مالی یا سازمانی مرتبط با پژوهش را مشخص کنند.
اگر حامی مالی در طراحی پژوهش، گردآوری داده‌ها، تحلیل، تفسیر نتایج، نگارش مقاله یا تصمیم برای ارسال آن نقش داشته است، این موضوع باید به‌طور شفاف اعلام شود.
در صورت نبود حمایت مالی بیرونی نیز نویسندگان می‌توانند حسب سیاست نشریه این موضوع را ذکر کنند.
مسئولیت‌های دبیران
دبیران مسئول حفظ عدالت، محرمانگی و سلامت فرایند تحریریه هستند. تصمیم‌گیری درباره مقالات باید بر اساس کیفیت علمی، اصالت، استحکام روش‌شناختی، تناسب با حوزه نشریه و رعایت الزامات اخلاقی انجام شود.
تصمیم تحریریه نباید تحت تأثیر ملیت، وابستگی سازمانی، جنسیت، روابط شخصی یا سایر عوامل غیرمرتبط با ارزش علمی مقاله قرار گیرد.
دبیران باید اطلاعات مربوط به مقالات ارسالی را محرمانه نگه دارند و جز در موارد لازم برای انجام فرایند تحریریه و داوری، آن را در اختیار اشخاص غیرمرتبط قرار ندهند.
دبیری که در ارتباط با یک مقاله دارای تعارض منافع است نباید مسئول رسیدگی به آن مقاله باشد و باید موضوع را به دبیر یا مسئول واجد شرایط دیگری واگذار کند.
مسئولیت‌های داوران
داوران نقش مهمی در تضمین کیفیت علمی مقالات دارند. داوری باید بی‌طرفانه، مستدل، سازنده، محترمانه و مبتنی بر محتوای علمی مقاله باشد.
داوران باید تنها مقالاتی را بپذیرند که در حوزه تخصصی آنان قرار دارد و در صورت نداشتن تخصص کافی یا امکان بررسی مناسب مقاله، از پذیرش داوری خودداری کنند.
مقالات در حال داوری محرمانه‌اند و داوران مجاز نیستند محتوای آن‌ها را افشا، تکثیر، توزیع یا برای منافع شخصی، حرفه‌ای یا رقابتی خود استفاده کنند.
داوران باید هرگونه تعارض منافع را اعلام کنند و در صورتی که شرایط موجود بی‌طرفی آنان را تحت تأثیر قرار دهد، از داوری مقاله کناره‌گیری کنند.
انتقاد شخصی از نویسندگان، زبان توهین‌آمیز، تبعیض‌آمیز یا اتهام‌های بدون مستندات در گزارش داوری قابل قبول نیست.
محرمانگی
تمامی مقالات ارسالی در طول فرایند بررسی و داوری به‌عنوان اسناد محرمانه تلقی می‌شوند.
دبیران، داوران و کارکنان نشریه نباید اطلاعات منتشرنشده مقاله را در اختیار افراد غیرمجاز قرار دهند. اطلاعاتی که در جریان داوری به دست می‌آید نیز نباید برای منافع شخصی استفاده شود.
نشریه از فرایند داوری دوسوکور و ناشناس استفاده می‌کند و تلاش می‌شود هویت نویسندگان و داوران در تمام مراحل داوری حفظ شود.
ارسال هم‌زمان و انتشار تکراری
نویسندگان نباید یک مقاله واحد را به‌طور هم‌زمان به بیش از یک نشریه ارسال کنند.
ارسال یا انتشار پژوهش‌های کاملاً یا تا حد زیادی یکسان در چند نشریه بدون اعلام مناسب، رفتاری غیراخلاقی محسوب می‌شود.
اگر ارسال هم‌زمان در جریان بررسی شناسایی شود، مقاله ممکن است رد شود. در صورت کشف انتشار تکراری پس از انتشار، نشریه می‌تواند حسب مورد اصلاحیه، اعلام نگرانی، بازپس‌گیری مقاله یا اقدام مناسب دیگری را انجام دهد.
اخلاق استناد
منابع باید بر اساس ارتباط واقعی آن‌ها با پژوهش انتخاب شوند. افزودن منابع صرفاً با هدف افزایش تعداد استنادات یا تحت فشار ناموجه قابل قبول نیست.
نویسندگان باید از خوداستنادی بیش از حد و ارجاع غیرضروری به نویسندگان، نشریات، مؤسسات یا گروه‌های خاص اجتناب کنند.
دبیران و داوران نیز نباید نویسندگان را به افزودن منابعی که از نظر علمی ضروری نیستند مجبور کنند.
استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی
نویسندگان در قبال تمام محتوای مقاله، از جمله بخش‌هایی که با کمک ابزارهای هوش مصنوعی تهیه یا ویرایش شده‌اند، مسئولیت کامل دارند.
ابزارهای هوش مصنوعی نمی‌توانند به‌عنوان نویسنده معرفی شوند؛ زیرا قادر به پذیرش مسئولیت علمی و اخلاقی اثر نیستند.
اگر استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی به‌طور اساسی در تهیه، تحلیل، تفسیر یا ارائه مقاله نقش داشته باشد، این استفاده باید در موارد مقتضی به‌صورت شفاف اعلام شود.
نویسندگان موظف‌اند صحت محتوای تولیدشده با کمک هوش مصنوعی را بررسی کنند و مسئولیت نهایی ارجاعات، داده‌ها، تحلیل‌ها، تفسیرها و نتیجه‌گیری‌ها بر عهده آنان است.
اصلاحیه، اعلام نگرانی و بازپس‌گیری مقاله
نشریه متعهد به حفظ اعتبار و یکپارچگی سابقه علمی منتشرشده است.
اگر پس از انتشار مقاله خطای قابل توجهی شناسایی شود، نشریه می‌تواند اصلاحیه منتشر کند. اگر درباره اعتبار، صحت، اصالت یا مبانی اخلاقی یک مقاله نگرانی جدی ایجاد شود و موضوع نیازمند بررسی باشد، ممکن است تا زمان روشن‌شدن نتیجه، اعلام نگرانی منتشر شود.
بازپس‌گیری مقاله می‌تواند در مواردی مانند خطاهای اساسی، جعل یا تحریف داده، سرقت علمی، انتشار تکراری، نقض جدی اصول اخلاقی یا هر وضعیت دیگری که اعتبار اساسی مقاله را مخدوش کند، مورد بررسی قرار گیرد.
هرگونه اطلاعیه پس از انتشار باید به‌طور شفاف مقاله مورد نظر و ماهیت مشکل را مشخص کند.
شکایات و درخواست‌های تجدیدنظر
نویسندگان می‌توانند در ارتباط با تصمیم تحریریه، فرایند داوری، مسائل اخلاقی یا نحوه رسیدگی به مقاله خود شکایت یا درخواست تجدیدنظر مطرح کنند.
درخواست تجدیدنظر باید بر دلایل علمی یا رویه‌ای مشخص استوار باشد و صرفاً ناشی از عدم رضایت از نتیجه نباشد.
شکایات و تجدیدنظرها باید به‌صورت منصفانه بررسی شوند و در صورت امکان، رسیدگی به آن‌ها توسط فردی انجام شود که مستقیماً در تصمیم اولیه دخالت نداشته است.
بررسی تخلفات اخلاقی
در صورت دریافت گزارش معتبر درباره تخلف پژوهشی یا انتشاراتی، نشریه می‌تواند بررسی اولیه انجام داده و از افراد مرتبط توضیح یا مستندات درخواست کند.
با توجه به ماهیت موضوع، ممکن است با نویسندگان، داوران، دبیران، مؤسسات علمی یا سایر مراجع ذی‌ربط مکاتبه شود.
رسیدگی به موارد اخلاقی باید محرمانه، بی‌طرفانه و متناسب با ماهیت تخلف انجام شود و تا زمانی که اطلاعات کافی بررسی نشده است، از نتیجه‌گیری شتاب‌زده اجتناب خواهد شد.
استقلال تحریریه
تصمیم‌های تحریریه باید صرفاً بر اساس ملاحظات علمی و اخلاقی اتخاذ شوند.
منافع مالی، هزینه پردازش مقاله، روابط سازمانی، حمایت مالی یا دیگر عوامل غیرعلمی نباید بر تصمیم پذیرش یا رد مقاله اثر بگذارند.
پرداخت هزینه پردازش مقاله هیچ تضمینی برای پذیرش مقاله ایجاد نمی‌کند و در فرایند داوری و تصمیم علمی نقشی ندارد.
تعهد به سلامت نشر علمی
نشریه هوشمندسازی در حسابداری، اقتصاد و مدیریت مالی متعهد است از اعتبار سابقه علمی منتشرشده حفاظت کرده و نشر مسئولانه و اخلاق‌مدار را ترویج کند.
از تمامی افراد دخیل در فرایند انتشار انتظار می‌رود با حسن نیت عمل کنند، محرمانگی را رعایت نمایند، تعارض‌های منافع را افشا کنند و در بررسی‌های مشروع اخلاقی همکاری لازم را داشته باشند.
در صورت بروز مسائل اخلاقی، نشریه تلاش خواهد کرد موضوع را به‌صورت منصفانه، شفاف و متناسب بررسی کرده و در عین حفظ حقوق طرفین، از اعتبار فرایند انتشار و سابقه علمی نشریه حفاظت کند.
