بررسی اثر هوشمندسازی مالی بر کاهش هزینه سرمایه با نقش میانجی شفافیت اطلاعاتی و کیفیت افشای مالی
کلمات کلیدی:
هوشمندسازی مالی, هزینه سرمایه, شفافیت اطلاعاتی, کیفیت افشای مالی, عدم تقارن اطلاعاتی, تحلیل مضمونچکیده
هدف این پژوهش تبیین اثر هوشمندسازی مالی بر کاهش هزینه سرمایه با تأکید بر نقش میانجی شفافیت اطلاعاتی و کیفیت افشای مالی در شرکتهای فعال در تهران بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و طرح اکتشافی انجام شد. مشارکتکنندگان شامل ۱۸ نفر از مدیران مالی، حسابرسان، تحلیلگران بازار سرمایه، متخصصان سامانههای مالی هوشمند و استادان حوزه حسابداری و مالی در تهران بودند که به روش نمونهگیری هدفمند و گلولهبرفی انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته گردآوری شد و فرایند مصاحبه تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت؛ اشباع در مصاحبه شانزدهم حاصل شد و دو مصاحبه تکمیلی برای اطمینان از کفایت دادهها انجام گرفت. مدت مصاحبهها بین ۴۵ تا ۷۵ دقیقه بود. دادهها پس از پیادهسازی کامل، با استفاده از نرمافزار NVivo و بر اساس تحلیل مضمون کدگذاری و تحلیل شدند. تحلیل دادهها به استخراج پنج مقوله اصلی انجامید: «یکپارچگی هوشمند دادههای مالی»، «افزایش شفافیت اطلاعاتی و کاهش عدم تقارن اطلاعاتی»، «ارتقای کیفیت افشای مالی»، «کاهش ریسک ادراکشده و صرف ریسک تأمین مالی» و «پیششرطهای نهادی و کنترلی هوشمندسازی مالی». یافتهها نشان داد هوشمندسازی مالی صرفاً یک تغییر فناورانه نیست، بلکه سازوکاری برای بازطراحی جریان تولید، پردازش، کنترل و افشای اطلاعات مالی است. مشارکتکنندگان تأکید کردند که سامانههای مالی هوشمند از طریق افزایش بهموقع بودن، قابلیت ردیابی، قابلیت اتکا، قابلیت مقایسه و خوانایی اطلاعات، اعتماد سرمایهگذاران و اعتباردهندگان را تقویت کرده و در نتیجه میتوانند هزینه سرمایه را کاهش دهند. نتایج پژوهش نشان میدهد اثر هوشمندسازی مالی بر کاهش هزینه سرمایه عمدتاً از مسیر بهبود شفافیت اطلاعاتی و کیفیت افشای مالی عمل میکند. بنابراین، شرکتهایی که هوشمندسازی مالی را همراه با حاکمیت داده، کنترل داخلی دیجیتال، استانداردسازی گزارشگری و نظارت انسانی پیادهسازی میکنند، ظرفیت بیشتری برای کاهش عدم اطمینان سرمایهگذاران، افزایش اعتماد بازار و دسترسی ارزانتر به منابع مالی خواهند داشت.
دانلودها
مراجع
Alles, M. G., Kogan, A., & Vasarhelyi, M. A. (2008). Putting continuous auditing theory into practice: Lessons from two pilot implementations. Journal of Information Systems, 22(2), 195–214.
Appelbaum, D., Kogan, A., & Vasarhelyi, M. A. (2017). Big data and analytics in the modern audit engagement: Research needs. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 36(4), 1–27.
Barth, M. E., Konchitchki, Y., & Landsman, W. R. (2013). Cost of capital and earnings transparency. Journal of Accounting and Economics, 55(2–3), 206–224.
Botosan, C. A. (1997). Disclosure level and the cost of equity capital. The Accounting Review, 72(3), 323–349.
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.
Brown, S., & Hillegeist, S. A. (2007). How disclosure quality affects the level of information asymmetry. Review of Accounting Studies, 12(2–3), 443–477.
Bushman, R. M., Piotroski, J. D., & Smith, A. J. (2004). What determines corporate transparency? Journal of Accounting Research, 42(2), 207–252.
Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). SAGE Publications.
Easley, D., & O’Hara, M. (2004). Information and the cost of capital. The Journal of Finance, 59(4), 1553–1583.
Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field Methods, 18(1), 59–82.
Healy, P. M., & Palepu, K. G. (2001). Information asymmetry, corporate disclosure, and the capital markets: A review of the empirical disclosure literature. Journal of Accounting and Economics, 31(1–3), 405–440.
Lambert, R., Leuz, C., & Verrecchia, R. E. (2007). Accounting information, disclosure, and the cost of capital. Journal of Accounting Research, 45(2), 385–420.
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. SAGE Publications.
Vasarhelyi, M. A., Kogan, A., & Tuttle, B. M. (2015). Big data in accounting: An overview. Accounting Horizons, 29(2), 381–396.
Warren, J. D., Moffitt, K. C., & Byrnes, P. (2015). How big data will change accounting. Accounting Horizons, 29(2), 397–407.
Yang, J., Ying, L., & Xu, X. (2024). Digital transformation and accounting information comparability. Finance Research Letters, 61, 104993.
Yoon, H., Zo, H., & Ciganek, A. P. (2011). Does XBRL adoption reduce information asymmetry? Journal of Business Research, 64(2), 157–163.