بررسی تأثیر پذیرش فناوریهای مالی هوشمند بر عملکرد مالی شرکتهای کوچک و متوسط با نقش میانجی نوآوری مالی
کلمات کلیدی:
فناوری مالی هوشمند, عملکرد مالی, شرکتهای کوچک و متوسط, نوآوری مالی, پذیرش فناوری, تحلیل مضمون, تهرانچکیده
هدف این پژوهش تبیین چگونگی اثرگذاری پذیرش فناوریهای مالی هوشمند بر عملکرد مالی شرکتهای کوچک و متوسط با تمرکز بر نقش میانجی نوآوری مالی در بستر شرکتهای فعال در تهران بود. این مطالعه با رویکرد کیفی و طرح پدیدارشناسی-تفسیری انجام شد. مشارکتکنندگان شامل ۱۸ نفر از مدیران عامل، مدیران مالی، حسابداران ارشد و مدیران تحول دیجیتال شرکتهای کوچک و متوسط مستقر در تهران بودند که به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته گردآوری شد و فرایند مصاحبه تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. برای تحلیل دادهها از تحلیل مضمون و نرمافزار NVivo استفاده شد. اعتبار یافتهها از طریق بازبینی مشارکتکنندگان، کدگذاری مجدد، بازبینی همتایان و ثبت مسیر تحلیل تقویت شد. تحلیل دادهها به استخراج چهار مقوله اصلی منجر شد: آمادگی راهبردی و فناورانه برای پذیرش فینتک هوشمند، بازپیکربندی دیجیتال فرایندهای مالی، نوآوری مالی بهعنوان سازوکار میانجی، و پیامدهای عملکردی و ریسکهای پذیرش. یافتهها نشان داد پذیرش فناوریهای مالی هوشمند بهتنهایی الزاماً به بهبود عملکرد مالی منجر نمیشود، بلکه زمانی اثرگذار است که شرکت بتواند این فناوریها را به نوآوری در شیوههای تأمین مالی، مدیریت جریان نقد، تحلیل دادههای مالی، پرداخت دیجیتال، اعتبارسنجی و تصمیمگیری مالی تبدیل کند. مشارکتکنندگان به کاهش هزینههای مالی، افزایش سرعت وصول مطالبات، بهبود شفافیت مالی، ارتقای کنترل نقدینگی و افزایش انعطافپذیری مالی بهعنوان مهمترین پیامدهای عملکردی اشاره کردند. نتایج پژوهش نشان داد نوآوری مالی حلقه اتصال میان پذیرش فناوریهای مالی هوشمند و عملکرد مالی شرکتهای کوچک و متوسط است. بنابراین، صرف استقرار ابزارهای فینتک کافی نیست و شرکتها باید قابلیتهای سازمانی، دادهای، انسانی و راهبردی لازم برای تبدیل فناوری به ارزش مالی را توسعه دهند.
دانلودها
مراجع
Arner, D. W., Barberis, J. N., & Buckley, R. P. (2016). The evolution of FinTech: A new post-crisis paradigm? Georgetown Journal of International Law, 47(4), 1271–1319.
Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120. DOI: 10.1177/014920639101700108
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. DOI: 10.1191/1478088706qp063oa
Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319–340. DOI: 10.2307/249008
Frame, W. S., & White, L. J. (2004). Empirical studies of financial innovation: Lots of talk, little action? Journal of Economic Literature, 42(1), 116–144. DOI: 10.1257/002205104773558065
Gomber, P., Koch, J.-A., & Siering, M. (2017). Digital finance and FinTech: Current research and future research directions. Journal of Business Economics, 87, 537–580. DOI: 10.1007/s11573-017-0852-x
Krah, R., Tetteh, L. A., Boateng, A., & Amankwa, R. F. (2024). Financial technology adoption among small and medium enterprises in Ghana. Cogent Business & Management, 11(1), 2321786. DOI: 10.1080/23311975.2024.2321786
Li, X., Ye, Y., Liu, Z., Tao, Y., & Jiang, J. (2024). FinTech and SME performance: Evidence from China. Economic Analysis and Policy, 81, 670–682. DOI: 10.1016/j.eap.2023.12.026
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage.
Mirzaei, M. (2022). Fintech market in Iran: An analysis of fintech ecosystem and business models. Middle East Development Journal, 14(2), 323–336.
OECD. (2021). The digital transformation of SMEs. OECD Publishing. DOI: 10.1787/bdb9256a-en
Rogers, E. M. (2003). Diffusion of innovations (5th ed.). Free Press.
Sanga, B., & Aziakpono, M. (2023). FinTech and SMEs financing: A systematic literature review and bibliometric analysis. Digital Business, 3(2), 100067. DOI: 10.1016/j.digbus.2023.100067
Sun, J., Wu, J., & Li, Y. (2024). Digital financial inclusion and innovation of MSMEs. Sustainability, 16(4), 1404. DOI: 10.3390/su16041404
Teece, D. J. (2007). Explicating dynamic capabilities: The nature and microfoundations of sustainable enterprise performance. Strategic Management Journal, 28(13), 1319–1350. DOI: 10.1002/smj.640
Thottoli, M. M., Islam, M. A., Ahsan, A., Yusof, M. F., Hassan, M. S., & Chowdhury, R. S. (2024). Exploring mediating and moderating factors of FinTech adoption for innovations in SMEs. Cogent Economics & Finance, 12(1), 2387443. DOI: 10.1080/23322039.2024.2387443
Tornatzky, L. G., & Fleischer, M. (1990). The processes of technological innovation. Lexington Books.
Venkatesh, V., Morris, M. G., Davis, G. B., & Davis, F. D. (2003). User acceptance of information technology: Toward a unified view. MIS Quarterly, 27(3), 425–478. DOI: 10.2307/30036540