تحلیل اثر هوشمندسازی سیستم‌های حسابداری مدیریت بر بهبود بودجه‌بندی، کنترل هزینه و ارزیابی عملکرد سازمانی

نویسندگان

  • رؤیا سادات جلالی گروه حسابداری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران نویسنده مسئول

کلمات کلیدی:

هوشمندسازی مالی, حسابداری مدیریت, بودجه‌بندی هوشمند, کنترل هزینه, ارزیابی عملکرد, تحلیل داده, NVivo

چکیده

هدف این پژوهش تحلیل اثر هوشمندسازی سیستم‌های حسابداری مدیریت بر بهبود فرآیندهای بودجه‌بندی، کنترل هزینه و ارزیابی عملکرد سازمانی از دیدگاه خبرگان مالی، حسابداری مدیریت و مدیران بودجه در سازمان‌های مستقر در تهران بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۸ نفر از مدیران مالی، حسابداران مدیریت، کارشناسان بودجه، تحلیلگران عملکرد و مدیران واحدهای برنامه‌ریزی مالی در سازمان‌های تولیدی، خدماتی و فناوری‌محور شهر تهران بودند که با نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد و فرآیند مصاحبه تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. برای تحلیل داده‌ها، ابتدا فایل‌های صوتی مصاحبه‌ها پیاده‌سازی و سپس با استفاده از نرم‌افزار NVivo کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد. اعتبار یافته‌ها از طریق بازبینی مشارکت‌کنندگان، بررسی همتای پژوهشی، ثبت مسیر تحلیل و مقایسه مستمر کدها تقویت گردید. تحلیل داده‌ها به استخراج پنج مقوله اصلی منجر شد: «بودجه‌بندی هوشمند و پیش‌بینانه»، «کنترل هزینه داده‌محور»، «ارزیابی عملکرد یکپارچه و بلادرنگ»، «حکمرانی داده و الزامات زیرساختی» و «بازتعریف نقش حسابدار مدیریت». مشارکت‌کنندگان تأکید داشتند که هوشمندسازی از طریق تحلیل داده‌های تاریخی، پیش‌بینی انحرافات، شناسایی محرک‌های هزینه، داشبوردهای عملکردی و اتصال داده‌های مالی و عملیاتی، کیفیت تصمیم‌گیری مدیریتی را افزایش می‌دهد. نتایج نشان داد هوشمندسازی سیستم‌های حسابداری مدیریت زمانی می‌تواند به بهبود بودجه‌بندی، کنترل هزینه و ارزیابی عملکرد منجر شود که صرفاً به خرید نرم‌افزار محدود نشود، بلکه با اصلاح فرآیندها، کیفیت داده، آموزش نیروی انسانی، یکپارچگی سامانه‌ها و پذیرش مدیریتی همراه باشد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Appelbaum, D., Kogan, A., Vasarhelyi, M. A., & Yan, Z. (2017). Impact of business analytics and enterprise systems on managerial accounting. International Journal of Accounting Information Systems, 25, 29–44. doi: 10.1016/j.accinf.2017.03.003

Bhimani, A., & Willcocks, L. (2014). Digitisation, “Big Data” and the transformation of accounting information. Accounting and Business Research, 44(4), 469–490. doi: 10.1080/00014788.2014.910051

Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. doi: 10.1191/1478088706qp063oa

Cadez, S., & Guilding, C. (2008). An exploratory investigation of an integrated contingency model of strategic management accounting. Accounting, Organizations and Society, 33(7–8), 836–863. doi: 10.1016/j.aos.2008.01.003

Chenhall, R. H. (2003). Management control systems design within its organizational context: Findings from contingency-based research and directions for the future. Accounting, Organizations and Society, 28(2–3), 127–168. doi: 10.1016/S0361-3682(01)00027-7

Granlund, M., & Malmi, T. (2002). Moderate impact of ERPS on management accounting: A lag or permanent outcome? Management Accounting Research, 13(3), 299–321. doi: 10.1006/mare.2002.0189

Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field Methods, 18(1), 59–82. doi: 10.1177/1525822X05279903

Hansen, S. C., & Van der Stede, W. A. (2004). Multiple facets of budgeting: An exploratory analysis. Management Accounting Research, 15(4), 415–439. doi: 10.1016/j.mar.2004.08.001

Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (1992). The balanced scorecard: Measures that drive performance. Harvard Business Review, 70(1), 71–79.

Kokina, J., & Davenport, T. H. (2017). The emergence of artificial intelligence: How automation is changing auditing. Journal of Emerging Technologies in Accounting, 14(1), 115–122. doi: 10.2308/jeta-51730

Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage.

Otley, D. (1999). Performance management: A framework for management control systems research. Management Accounting Research, 10(4), 363–382. doi: 10.1006/mare.1999.0115

Quattrone, P. (2016). Management accounting goes digital: Will the move make it wiser? Management Accounting Research, 31, 118–122. doi: 10.1016/j.mar.2016.04.006

Saldaña, J. (2021). The coding manual for qualitative researchers (4th ed.). Sage.

Simons, R. (1995). Levers of control: How managers use innovative control systems to drive strategic renewal. Harvard Business School Press.

Vasarhelyi, M. A., Kogan, A., & Tuttle, B. M. (2015). Big Data in accounting: An overview. Accounting Horizons, 29(2), 381–396. doi: 10.2308/acch-51071

Wamba, S. F., Gunasekaran, A., Akter, S., Ren, S. J., Dubey, R., & Childe, S. J. (2017). Big Data analytics and firm performance: Effects of dynamic capabilities. Journal of Business Research, 70, 356–365. doi: 10.1016/j.jbusres.2016.08.009

Warren, J. D., Jr., Moffitt, K. C., & Byrnes, P. (2015). How Big Data will change accounting. Accounting Horizons, 29(2), 397–407. doi: 10.2308/acch-51069

دانلودها

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده

شماره

نوع مقاله

Articles

نحوه استناد به مقاله

جلالی ر. س. . (1404). تحلیل اثر هوشمندسازی سیستم‌های حسابداری مدیریت بر بهبود بودجه‌بندی، کنترل هزینه و ارزیابی عملکرد سازمانی. هوشمندسازی در حسابداری، اقتصاد و مدیریت مالی, 1(3), 14-26. https://jsaefm.com/index.php/jsaefm/article/view/16